Efes Antik Kenti'nin en etkileyici yapılarından biri olan Büyük Tiyatro, Panayır Dağı'nın batı yamacına yaslanan dev oturma alanıyla ziyaretçileri karşılıyor. Tahmini 25 bin kişilik kapasitesiyle antik dünyanın en büyük tiyatroları arasında gösterilen yapı, tepesinden Liman Caddesi'ne ve bir zamanlar denizin ulaştığı antik liman düzlüğüne bakan manzarasıyla da ünlü.
Tarihçe
Tiyatronun yapımına Helenistik dönemde, MÖ 3. yüzyılda başlandığı kabul ediliyor. Roma döneminde yapı büyütüldü, oturma alanı genişletildi ve sahne binası yeniden düzenlendi. Kültür ve Turizm Bakanlığı da tiyatronun imparatorluk çağında yenileme çalışmalarından geçtiğini belirtiyor. Başlangıçta tiyatro oyunları için kullanılan yapıda, geç Roma döneminde gladyatör dövüşlerinin de düzenlendiği biliniyor.
Aziz Pavlus ve gümüşçüler ayaklanması
Büyük Tiyatro, Hristiyanlık tarihi açısından da önem taşıyor. Yeni Ahit'teki Elçilerin İşleri kitabının 19. bölümünde anlatıldığına göre, Aziz Pavlus'un vaazları Artemis için gümüş tapınak maketleri yapan zanaatkârların geçimini tehdit edince gümüşçü Demetrius halkı kışkırttı. Öfkeli kalabalık tiyatroya akın ederek Pavlus'un iki yol arkadaşını buraya sürükledi. Bu anlatı nedeniyle tiyatro, inanç turizmi rotalarında da önemli bir durak.
Neler görülür?
Sahne binası büyük ölçüde yıkılmış olsa da oturma sıraları oldukça iyi korunmuş durumda. Üst sıralara tırmandığınızda tiyatronun ölçeğini ve akustik düzenini daha iyi kavrayabiliyorsunuz. Tiyatronun önünden başlayan Liman Caddesi (Arkadiane), sütunları ve mermer döşemesiyle antik limana doğru uzanıyor. Hemen yakınında ise Celsus Kütüphanesi'ne ve Ticaret Agorası'na çıkan Mermer Cadde bulunuyor. Tiyatronun büyüklüğü, Efes'in Roma döneminde ne kadar kalabalık ve önemli bir kent olduğunu da gösteriyor. Bu ölçekte bir yapının inşası ve sürekli genişletilmesi, kentin hem ekonomik gücüne hem de kamusal etkinliklere verdiği öneme işaret ediyor. Yukarı sıralardan Liman Caddesi'ne bakarken, bugün karayla kaplı olan düzlüğün bir zamanlar limana açıldığını hayal etmek gezinin en keyifli anlarından biri.
Nasıl gidilir?
Büyük Tiyatro, Efes Ören Yeri'nin içinde, alt gişeye yakın konumda yer alıyor ve ören yeri biletiyle görülebiliyor. Alt gişeden girenler kısa bir yürüyüşle tiyatroya ulaşıyor; üst gişeden girip Kuretler Caddesi ve Celsus Kütüphanesi üzerinden inenler için ise tiyatro rotanın son duraklarından biri oluyor. Efes Deneyim Müzesi de tiyatronun karşısında bulunuyor.
Ziyaret ipuçları
Oturma sıraları dik ve basamakları yüksek olduğundan tırmanırken dikkatli olun, rahat ayakkabı giyin. Yaz aylarında gölge neredeyse hiç olmadığı için şapka ve su bulundurun. Güncel ziyaret saatleri ve ücretler için Efes Müzesi Müdürlüğü'nü ve muze.gov.tr'yi kontrol edin.