Selçuk'ta antik kentlerin yanı sıra toprağa ve tarıma odaklanan farklı bir durak var: Efes Tarlası Yaşam Köyü. Efes Selçuk Belediyesi'nin Köy Enstitüleri'nden ilham alarak hayata geçirdiği proje; tohum merkezi, toprak okulu, tarım müzesi ve üretici pazarını aynı alanda buluşturuyor.
Tarihçe
Efes Tarlası Yaşam Köyü, Haziran 2021'de açıldı. Selçuk–İzmir Karayolu ile Zeytinköy yolunun kesiştiği noktada, yaklaşık 5 bin metrekarelik bir alan üzerine kurulan proje; üreticiyle tüketiciyi buluşturmayı, yerel tohumları korumayı, her yaştan insana toprak ve tarım eğitimi vermeyi amaçlıyor. Proje, Skal International'ın 83. Dünya Kongresi'nde Eğitim ve Sosyal Programlar kategorisinde ödül aldı. Alan, tarımsal üretimi yalnızca bir ekonomik faaliyet olarak değil, kültürel bir miras olarak da ele alıyor. İklim, ekoloji ve gıda alanındaki sorunlara doğayla uyumlu tarım üzerinden yanıt aramak, projenin temel hedefleri arasında yer alıyor.
İsmail Hakkı Tonguç Açık Hava Tarım Müzesi
Yaşam Köyü'nün en dikkat çekici bölümlerinden biri, Köy Enstitüleri'nin fikir babası İsmail Hakkı Tonguç'un adını taşıyan açık hava tarım müzesi. Yaklaşık 150 metrekarelik açık alanda, tohumdan sofraya uzanan yolculuk ve tarım ile gıda pratiklerinin geçmişten bugüne değişimi anlatılıyor. Müzede Efes Selçukluların bağışladığı tarım aletleri sergileniyor. Müze, Ekim 2024'te İzmir İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü onayıyla resmi müze statüsü kazandı.
Neler görülür?
Alandaki Tohum Merkezi'nde yerel ata tohumları korunup çoğaltılıyor, yetiştirilen fideler üreticilerle paylaşılıyor. Toprak Okulu'nda çocuklara ve yetişkinlere yönelik toprak analizi, yerel flora ve fauna, zeytin yetiştiriciliği gibi konularda atölyeler düzenleniyor. 1.300'ü aşkın kitaba sahip Toprak Kütüphanesi araştırmacılara ve çiftçilere hizmet veriyor. Bunların yanı sıra Köy Enstitüleri Anı Odası, üretici pazarı, Tohum Kafe, sera ve ekim alanları ile çocuk oyun alanı da bulunuyor. Belediyenin aktardığına göre Yaşam Köyü'nde yerel tohumlardan yetiştirilen fideler üreticilere dağıtılıyor, yerel üreticilere ürün alım garantisi veriliyor ve ücretsiz toprak analizi yapılıyor. Proje, özellikle kadın üreticilerin desteklenmesine önem veriyor. Toprak Okulu'nun açıldığı 2021'den itibaren yüzlerce çocuk ve yetişkin atölyelere katıldı. Bu yönüyle alan, gezi noktası olmanın ötesinde yaşayan bir üretim ve eğitim merkezi.
Nasıl gidilir ve ziyaret ipuçları
Efes Tarlası Yaşam Köyü, Selçuk merkezinin kuzeyinde, İzmir yönündeki karayolu üzerinde, Zeytinköy yolu kavşağında yer alıyor. Özel araçla merkezden kısa sürede ulaşılabiliyor. Çocuklu aileler için atölyeler ve açık alanlar iyi bir seçenek; atölye programlarını önceden takip etmekte fayda var. Belediyenin 2024'teki duyurusuna göre tarım müzesine giriş ücretsizdi. Güncel ziyaret saatleri ve etkinlikler için Efes Selçuk Belediyesi'nin resmi sitesini kontrol edin.